معرفی مالیات بر ارزش افزوده

مالیات بر ارزش افزوده در حال حاضر در بیش از ۱۶۰ کشور جهان عملیاتی و اجرایی گردیده است. کشورهایی که از لحاظ توسعه یافتگی شامل کشورهای

توسعه یافته، در حال توسعه و کمتر توسعه یافته و از لحاظ مبانی اقتصادی، کشورهایی با اقتصاد اسلامی، سرمایه داری و کمونیستی و از نظر جغرافیایی در هر پنج قاره جهان مشاهده می‌شوند.

 

کارکرد های مالیات بر ارزش افزوده

-۱ کارکردهای اصلی مالیات بر ارزش افزوده شامل:

الف) تأمین درآمدهای مالیاتی پایدار

ب) شفاف‌سازی مبادلات اقتصادی و آشکارسازی بخش اقتصاد زیرزمینی

ج) کاهش فشار مالیاتی بار فعالیات‌های مولد و هدایت مالیات به سمت مصرف

-۲ سایر کارکردها شامل: مستند سازی فعالیت‌های اقتصادی و گسترش عدالت مالیاتی، نظارت و کنترل بر قیمت‌ها، بهبود تراز تجاری کشور (با اعمال معافیت بر صادرت)، رهایی از وابستگی به اقتصاد تک محصولی نفت، بهبود الگوی مصرف (مصرف بیشتر         پرداخت مالیات بیشتر( و غیره.

 

الگوی اجرایی و مبانی نظری و اقتصادی مالیات بر ارزش افزوده در ایران

مالیات بر ارزش افزوده در ایران بر پایه مصرف و بر عرضه کالاها و ارائه خدمات به استثنای موارد معاف مصرح در ماده (۱۲) قانون وضع و به روش تفریقی غیرمستقیم(روش مبتنی بر صدور صورتحساب) به اجرا درآمده است. این نوع مالیات با رویکرد اصل مقصد (اعمال معافیت و نرخ صفر بر صادرات کالا و خدمات) و در راستای اختیار حاصله از مفاد ماده (۱۸) قانون به صورت مرحله‌ای در طول زنجیره ایجاد ارزش اقتصادی وضع می‌گردد و فعالان اقتصادی صرفا وظیفه انتقال بار مالی این نوع مالیات را در طول زنجیره ارزش بر عهده دارند تا الناهیه این بار مالی را مصرف کننده نهایی منتقل نمایند، بنابراین فعالان اقتصادی از محل منابع مالی خود وجهی را به عنوان مالیات بر ارزش افزوده پرداخت نخواهند کرد.

 

پایه‌های مالیات

اصولا آنچه که نرخ مالیاتی بر آن اعمال می‌گردد پایه مالیاتی نامیده می‌شود.

درآمد: مانند درآمد مشاغل، حقوق، شرکت‌ها

دارایی: مانند مالیات نقل و انتقال، املاک، ارث و غیره

مصرف: مالیات بر ارزش افزوده

در نظام مالیات بر ارزش افزوده، مالیات بر کالاها و خدمات وضع می‌شود اما معافیت برخی از کالاها و خدمات به دلایل مختلف از دامنه شمولیت این نظام مالیاتی، گستره یا پایه این نظام مالیاتی را محدودتر می‌نماید. این مالیات می‌تواند تا سطح عمده فروشی و در پاره‌ای از موارد تا سطح خرده‌فروشی نیز اعمال شود. درآمدهای ناشی از اجرای نظام مالیات بر ارزش افزوده به وسعت و اندازه پایه مالیاتی و نرخ مالیات وابسته است. هر چه پایه مالیاتی و نرخ مالیات بیشتر باشد، درآمدهای مالیاتی بیشتری جمع‌آوری می‌شود.

 

موارد معاف مصرح در ماده (۱۲) قانون مالیات بر ارزش افزوده

به طور کلی مصرف برخی از کالاها و خدمات در نظام مالیات بر ارزش افزوده از پرداخت مالیات معاف می‌باشد. این معافیت‌ها به منظور کاهش اثرات سوء استقرار این نظام مالیاتی (مثلا فشار بر اقشار کم درآمد، اثر تنازلی) و کاهش هزینه‌های اجرایی و وصول مالیات اعمال می‌گردند. مع‌الوصف عمدتا معافیت‌ها شامل سبد مصرفی خانوارها اعم از محصولات کشاورزی نظیر برنج، روغن، آرد، شکر، دارو، کاغذ، مطبوعات، لوازم مصرفی درمانی، خدمات آموزشی، حمل و نقل و غیره می‌گردد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *