مقدمه
حسابداری تعهدی روشی برای شناسایی و ثبت آثار مالی معاملات در زمانی است که رویداد اقتصادی اتفاق میافتد، نه صرفاً زمانی که پول دریافت یا پرداخت میشود. به همین دلیل ممکن است یک شرکت امروز درآمد شناسایی کند اما وجه آن را ماه آینده دریافت کند؛ یا هزینهای مربوط به این ماه باشد ولی پرداخت آن در ماه بعد انجام شود.
این ویژگی باعث میشود صورتهای مالی فقط ورود و خروج پول را نشان ندهند، بلکه مطالبات، بدهیها، پیشپرداختها، پیشدریافتها، درآمدها و هزینههای مربوط به هر دوره را نیز منعکس کنند.
برای مثال، اگر شرکتی در اسفند کالا را نسیه بفروشد و پول آن را در اردیبهشت دریافت کند، درآمد فروش در صورت احراز شرایط شناسایی مربوط به اسفند است؛ دریافت وجه در اردیبهشت فقط باعث تسویه حساب دریافتنی خواهد شد.
در ادامه بررسی میکنیم حسابداری تعهدی چیست، چه تفاوتی با مبنای نقدی دارد، اقلام تعهدی چگونه ثبت میشوند و ثبتهای تعدیلی پایان دوره چه نقشی در اجرای صحیح این مبنا دارند.
حسابداری تعهدی چیست؟
به زبان ساده، در حسابداری تعهدی آثار مالی معاملات در دورهای ثبت میشوند که شرایط شناسایی آنها ایجاد شده است.
در این روش ممکن است:
- درآمد قبل از دریافت وجه شناسایی شود؛
- هزینه قبل از پرداخت وجه ثبت شود؛
- وجهی پرداخت شود اما هنوز تمام آن هزینه نباشد؛
- وجهی از مشتری دریافت شود اما هنوز تمام آن درآمد نباشد؛
- مطالبات و بدهیهای پایان دوره در صورتهای مالی منعکس شوند.
در نتیجه، مبنای تعهدی بین زمان وقوع رویداد اقتصادی و زمان جابهجایی وجه نقد تفاوت قائل میشود.
مبنای تعهدی در استانداردهای حسابداری چه جایگاهی دارد؟
مبنای تعهدی صرفاً یک روش اختیاری برای شرکتهایی نیست که بخواهند گزارشهای دقیقتری داشته باشند. در چارچوب گزارشگری مالی مبتنی بر استانداردها، این مبنا نقش اساسی دارد.
در IAS 1 تصریح شده است که واحد تجاری صورتهای مالی خود را، بهجز اطلاعات مربوط به جریانهای نقدی، با استفاده از مبنای تعهدی تهیه میکند.
در این چارچوب، داراییها، بدهیها، حقوق مالکانه، درآمدها و هزینهها زمانی شناسایی میشوند که تعریف و الزامات شناسایی مربوط را داشته باشند.
برای مطالعه مبنای رسمی میتوانید به استاندارد IAS 1 در IFRS Foundation مراجعه کنید.
حسابداری تعهدی چگونه کار می کند؟
برای درک این روش بهتر است چهار سؤال را برای هر معامله مطرح کنیم:
- رویداد اقتصادی چه زمانی اتفاق افتاده است؟
- آیا در نتیجه آن دارایی یا بدهی ایجاد یا تغییر کرده است؟
- آیا شرایط شناسایی درآمد یا هزینه فراهم شده است؟
- دریافت یا پرداخت وجه چه زمانی انجام میشود؟
ممکن است پاسخ سؤال چهارم با سه سؤال اول متفاوت باشد. همین تفاوت، بخش مهمی از منطق حسابداری تعهدی است.
مثال حسابداری تعهدی برای فروش نسیه
فرض کنید یک شرکت در ۲۰ اسفند کالایی به مبلغ ۱۲۰ میلیون تومان به مشتری میفروشد و طبق قرارداد قرار است مشتری مبلغ را دو ماه بعد پرداخت کند.
اگر شرایط شناسایی فروش در اسفند فراهم شده باشد، درآمد به دلیل نسیه بودن معامله تا زمان دریافت پول به تعویق نمیافتد.
ثبت در زمان فروش
| حساب | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|
| حسابهای دریافتنی | ۱۲۰ میلیون تومان | – |
| فروش | – | ۱۲۰ میلیون تومان |
ثبت هنگام وصول وجه
| حساب | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|
| بانک | ۱۲۰ میلیون تومان | – |
| حسابهای دریافتنی | – | ۱۲۰ میلیون تومان |
در ثبت دوم دیگر درآمد جدیدی ایجاد نشده است؛ شرکت فقط طلب قبلی خود را وصول کرده است.
مثال هزینه تحقق یافته ولی پرداخت نشده
فرض کنید حقوق کارکنان مربوط به اسفند ۸۰ میلیون تومان است اما شرکت آن را در فروردین سال بعد پرداخت میکند.
اگر هزینه مربوط به کار انجامشده در اسفند باشد، هزینه در همان دوره شناسایی میشود.
ثبت در پایان اسفند
| حساب | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|
| هزینه حقوق | ۸۰ میلیون تومان | – |
| حقوق پرداختنی | – | ۸۰ میلیون تومان |
ثبت هنگام پرداخت در فروردین
| حساب | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|
| حقوق پرداختنی | ۸۰ میلیون تومان | – |
| بانک | – | ۸۰ میلیون تومان |
بنابراین در حسابداری تعهدی، تأخیر در پرداخت باعث نمیشود هزینه متعلق به اسفند به فروردین منتقل شود.
پیش پرداخت در حسابداری تعهدی چگونه ثبت می شود؟
حسابداری تعهدی فقط درباره هزینههای پرداختنشده نیست. گاهی عکس این حالت رخ میدهد؛ یعنی شرکت پول را زودتر پرداخت کرده اما هنوز تمام هزینه ایجاد نشده است.
فرض کنید شرکت در ابتدای سال ۱۲۰ میلیون تومان بابت بیمه ۱۲ماهه پرداخت میکند.
اگر پوشش بیمه مربوط به کل سال باشد، منطقی نیست تمام ۱۲۰ میلیون تومان در روز اول بهعنوان هزینه همان ماه شناسایی شود.
ثبت اولیه
| حساب | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|
| پیشپرداخت بیمه | ۱۲۰ میلیون تومان | – |
| بانک | – | ۱۲۰ میلیون تومان |
اگر فرض کنیم پوشش بیمه بهطور یکنواخت طی ۱۲ ماه مصرف میشود، هر ماه ۱۰ میلیون تومان از پیشپرداخت به هزینه تبدیل خواهد شد.
ثبت ماهانه
| حساب | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|
| هزینه بیمه | ۱۰ میلیون تومان | – |
| پیشپرداخت بیمه | – | ۱۰ میلیون تومان |
پیش دریافت در حسابداری تعهدی چیست؟
پیشدریافت زمانی ایجاد میشود که شرکت قبل از انجام کامل تعهد خود از مشتری پول دریافت کند.
فرض کنید یک شرکت خدماتی ۶۰ میلیون تومان برای ارائه خدمات سهماهه دریافت کرده است، اما هنوز ارائه خدمت آغاز نشده است.
دریافت پول بهتنهایی الزاماً به این معنی نیست که تمام مبلغ همان روز درآمد است.
ثبت اولیه
| حساب | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|
| بانک | ۶۰ میلیون تومان | – |
| پیشدریافت / بدهی قراردادی حسب شرایط | – | ۶۰ میلیون تومان |
با انجام خدمت و احراز شرایط شناسایی درآمد، بخش مربوط از بدهی کاهش و درآمد شناسایی میشود.
بنابراین یکی از نکات مهم در مبنای تعهدی این است که:
دریافت پول همیشه مساوی درآمد نیست و پرداخت پول نیز همیشه مساوی هزینه نیست.
اقلام تعهدی چیست؟
در حسابداری، اصطلاح «اقلام تعهدی» معمولاً به درآمدها یا هزینههایی اشاره دارد که آثار اقتصادی آنها در دوره ایجاد شده اما وجه مربوط هنوز دریافت یا پرداخت نشده است.
دو نمونه مهم عبارتاند از:
هزینه تعهدی
هزینه ایجاد شده اما هنوز پرداخت نشده است؛ مانند حقوق پرداختنی، هزینه آب و برق مصرفشده ولی پرداختنشده یا سود و کارمزد تحققیافته حسب شرایط.
درآمد تعهدی
شرکت کالا یا خدمت مربوط را ارائه کرده و شرایط شناسایی درآمد فراهم شده، اما هنوز وجه دریافت نشده یا حتی صورتحساب نهایی صادر نشده است.
در کنار اقلام تعهدی، حسابدار با اقلام انتقالی مانند پیشپرداخت و پیشدریافت نیز سروکار دارد که باعث میشوند دریافت یا پرداخت وجه به دوره صحیح تخصیص داده شود.
ثبت تعدیلی در حسابداری تعهدی چیست؟
در بسیاری از شرکتها، در پایان ماه یا سال لازم است برخی حسابها قبل از تهیه صورتهای مالی تعدیل شوند.
ثبتهای تعدیلی کمک میکنند درآمدها، هزینهها، داراییها و بدهیهای مربوط به دوره به شکل مناسب در حسابها منعکس شوند.
ثبتهای تعدیلی متداول میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- هزینههای تحققیافته و پرداختنشده؛
- درآمدهای تحققیافته و دریافتنشده؛
- مصرف پیشپرداختها؛
- شناسایی درآمد از مبالغ پیشدریافتشده؛
- استهلاک داراییهای ثابت؛
- برخی ذخایر و برآوردهای حسابداری حسب استاندارد مربوط؛
- و سایر اصلاحات لازم برای پایان دوره.
مثال ثبت استهلاک
شرکت ممکن است در زمان خرید یک دستگاه، مبلغ زیادی پرداخت کرده باشد؛ اما تمام مبلغ پرداختی همان روز هزینه دوره نیست.
در صورت احراز شرایط شناسایی دارایی، بهای دارایی ابتدا ثبت میشود و سپس هزینه استهلاک طی دورههای استفاده شناسایی خواهد شد.
| حساب | بدهکار | بستانکار |
|---|---|---|
| هزینه استهلاک | مبلغ دوره | – |
| استهلاک انباشته | – | مبلغ دوره |
اینجا نیز زمان پرداخت نقدی برای خرید دارایی با زمان شناسایی هزینه استهلاک یکسان نیست.
اصل تطابق چه ارتباطی با حسابداری تعهدی دارد؟
در آموزشهای سنتی حسابداری معمولاً گفته میشود هزینههای مربوط به درآمد یک دوره باید در همان دوره شناسایی شوند. این مفهوم برای فهم زمانبندی درآمد و هزینه مفید است.
اما در چارچوب مفهومی جدید IFRS، «تطابق هزینه و درآمد» یک هدف مستقل نیست که بتوان صرفاً برای همزمان کردن هزینه و درآمد هر مبلغی را در ترازنامه بهعنوان دارایی یا بدهی ثبت کرد.
شناسایی درآمد و هزینه باید از شناسایی یا تغییر صحیح داراییها و بدهیها ناشی شود.
IFRS Foundation نیز در چارچوب مفهومی گزارشگری مالی بر همین موضوع تأکید دارد.
تفاوت حسابداری تعهدی و نقدی چیست؟
تفاوت اصلی دو روش در زمان شناسایی آثار معامله است.
| موضوع | مبنای تعهدی | مبنای نقدی |
|---|---|---|
| شناسایی درآمد | براساس تحقق شرایط شناسایی مربوط | معمولاً هنگام دریافت وجه |
| شناسایی هزینه | براساس ایجاد و تعلق هزینه به دوره | معمولاً هنگام پرداخت وجه |
| مطالبات | در حسابها منعکس میشوند | تمرکز اصلی بر دریافت نقدی است |
| بدهیهای پرداختنشده | شناسایی میشوند | ممکن است تا زمان پرداخت در گزارش نقدی ظاهر نشوند |
| پیشپرداخت و پیشدریافت | با توجه به ماهیت دارایی یا بدهی تفکیک میشوند | تمرکز بیشتر بر زمان جابهجایی نقد است |
| تصویر عملکرد دوره | آثار اقتصادی رویدادهای دوره را بهتر منعکس میکند | بیشتر وضعیت دریافت و پرداخت را نشان میدهد |
برای بررسی کامل تفاوتها، مزایا و معایب این دو مبنا میتوانید مقاله حسابداری نقدی و تعهدی را مطالعه کنید.
آیا سود در حسابداری تعهدی یعنی شرکت پول کافی دارد؟
خیر. یکی از مهمترین نکاتی که مدیران باید بدانند این است که سود و نقدینگی یک مفهوم نیستند.
فرض کنید شرکتی ۵ میلیارد تومان فروش نسیه انجام داده و شرایط شناسایی درآمد نیز فراهم شده است. ممکن است این فروش باعث افزایش درآمد و سود شود، اما مشتریان هنوز وجه خود را پرداخت نکرده باشند.
در نتیجه شرکت میتواند روی کاغذ سودآور باشد ولی همزمان برای پرداخت حقوق، بدهی تأمینکنندگان یا هزینههای جاری با کمبود نقدینگی مواجه شود.
به همین دلیل برای ارزیابی وضعیت شرکت باید در کنار سود و زیان، اطلاعاتی مانند موارد زیر نیز بررسی شوند:
- صورت جریانهای نقدی؛
- مانده حسابهای دریافتنی؛
- سررسید مطالبات؛
- حسابهای پرداختنی؛
- وضعیت موجودی نقد و بانک؛
- و برنامه وصول و پرداخت.
مزایای حسابداری تعهدی چیست؟
نمایش بهتر مطالبات و بدهی ها
مبالغی که شرکت باید دریافت یا پرداخت کند در حسابها منعکس میشوند و مدیر فقط به مانده بانک وابسته نیست.
اندازه گیری بهتر عملکرد دوره
درآمدها و هزینههای مربوط به دوره براساس آثار اقتصادی آنها شناسایی میشوند و فاصله زمانی دریافت و پرداخت، نتیجه دوره را بهطور مستقیم جابهجا نمیکند.
ارائه تصویر کامل تر از وضعیت مالی
داراییهایی مانند حسابهای دریافتنی و پیشپرداخت و بدهیهایی مانند حسابهای پرداختنی و هزینههای تعهدی در صورت وضعیت مالی منعکس میشوند.
امکان تحلیل بهتر سودآوری
مدیر میتواند درآمد و هزینه مربوط به فعالیت هر دوره را بررسی کند و صرفاً براساس ورودی و خروجی حساب بانکی درباره عملکرد شرکت تصمیم نگیرد.
کمک به گزارشگری مالی استاندارد
مبنای تعهدی یکی از پایههای اصلی تهیه صورتهای مالی مبتنی بر استانداردهای حسابداری است.
چالش های حسابداری تعهدی چیست؟
نیاز به ثبت اطلاعات بیشتر
علاوه بر دریافت و پرداخت، باید مطالبات، بدهیها، پیشپرداختها، پیشدریافتها و سایر حسابهای مرتبط نیز کنترل شوند.
نیاز به ثبت های تعدیلی
برخی رویدادها تا پایان دوره بهصورت خودکار در حسابها ظاهر نمیشوند و حسابدار باید آنها را شناسایی و ثبت کند.
استفاده از برآوردهای حسابداری
در برخی موارد برای تهیه صورتهای مالی استفاده از برآوردهای حرفهای ضروری است. این موضوع نیازمند مستندات و قضاوت مناسب حسابدار است.
پیچیدگی بیشتر نسبت به ثبت صرفاً نقدی
تطبیق حسابهای دریافتنی و پرداختنی، کنترل سررسیدها و بستن حسابها نیازمند فرآیند منظمتری است.
این موارد به معنی نامناسب بودن مبنای تعهدی نیستند؛ بلکه نشان میدهند اجرای آن به سیستم مالی و کنترلهای دقیقتری نیاز دارد.
حسابداری تعهدی در شرکت های تولیدی چگونه کاربرد دارد؟
در یک شرکت تولیدی ممکن است هزینههای مربوط به تولید قبل از پرداخت وجه ایجاد شوند.
برای مثال:
- مواد اولیه از تأمینکننده بهصورت نسیه خریداری شده باشد؛
- حقوق کارکنان خط تولید هنوز پرداخت نشده باشد؛
- هزینه انرژی مربوط به ماه جاری در ماه بعد پرداخت شود؛
- هزینه استهلاک ماشینآلات تولید باید برای دوره شناسایی شود.
در چنین شرایطی حسابداری تعهدی کمک میکند هزینههای مربوط به فعالیت تولید در دوره مناسب ثبت و حسب ماهیت آنها به موجودی، بهای تمامشده یا هزینه دوره تخصیص داده شوند.
حسابداری تعهدی در شرکت های بازرگانی چگونه کاربرد دارد؟
شرکتهای بازرگانی معمولاً با خرید و فروش نسیه، حسابهای دریافتنی و پرداختنی، تخفیفات، پیشپرداختها و هزینههای پرداختنشده سروکار دارند.
مثلاً اگر کالا امروز فروخته شده و مشتری ۴۵ روز بعد تسویه کند، دریافت وجه تا دوره بعد به معنی انتقال خودکار درآمد فروش به دوره بعد نیست.
همچنین اگر شرکت کالایی را نسیه خریداری کرده باشد، پرداخت نکردن وجه به تأمینکننده باعث نمیشود بدهی شرکت در حسابها نادیده گرفته شود.
نقش نرم افزار حسابداری در اجرای مبنای تعهدی چیست؟
اجرای صحیح مبنای تعهدی با افزایش تعداد معاملات میتواند بدون یک سیستم مالی منظم دشوار شود.
یک نرم افزار حسابداری مناسب میتواند در ثبت و کنترل اطلاعاتی مانند موارد زیر به حسابدار کمک کند:
- حسابهای دریافتنی مشتریان؛
- حسابهای پرداختنی تأمینکنندگان؛
- فروش و خرید نسیه؛
- پیشپرداختها؛
- پیشدریافتها؛
- اسناد دریافت و پرداخت؛
- ثبتهای تعدیلی؛
- دفتر کل و معین؛
- و تهیه گزارشهای مالی.
اما نرمافزار بهتنهایی تشخیص نمیدهد که یک مبلغ باید درآمد، بدهی، دارایی یا هزینه باشد. تعیین زمان و نحوه شناسایی همچنان نیازمند رعایت استانداردها، بررسی ماهیت معامله و کنترل حسابدار است.
اشتباهات رایج در حسابداری تعهدی
درآمد دانستن هر مبلغ دریافتی
ممکن است وجه دریافتی مربوط به پیشدریافت، سپرده یا بدهی دیگری باشد و شرایط شناسایی درآمد هنوز فراهم نشده باشد.
هزینه دانستن هر مبلغ پرداختی
پرداخت وجه میتواند برای خرید دارایی، پیشپرداخت یا تسویه یک بدهی قبلی انجام شده باشد و لزوماً هزینه همان دوره نیست.
ثبت نکردن هزینه های پرداخت نشده
اگر هزینه مربوط به دوره ایجاد شده باشد، صرف پرداخت نشدن آن دلیل کافی برای حذف هزینه و بدهی مرتبط نیست.
نادیده گرفتن پیش پرداخت ها
هزینههایی که منافع آنها مربوط به دورههای آتی است نباید بدون بررسی بهطور کامل به دوره جاری منتقل شوند.
نادیده گرفتن پیش دریافت ها
دریافت وجه از مشتری بهتنهایی اثبات نمیکند که تمام تعهد شرکت انجام شده و درآمد قابل شناسایی است.
یکی دانستن سود و نقدینگی
فروشهای نسیه میتوانند باعث ایجاد سود شوند، در حالی که هنوز وجه نقدی وارد شرکت نشده است.
استفاده نادرست از اصل تطابق
نمیتوان فقط برای انتقال هزینه به یک دوره دیگر، مبلغی را بهعنوان دارایی یا بدهی شناسایی کرد مگر اینکه تعریف و شرایط شناسایی آن قلم فراهم باشد.
چک لیست پایان دوره برای حسابداری تعهدی
- فروشهای انجامشده اما وصولنشده را کنترل کنید.
- هزینههای مربوط به دوره که هنوز پرداخت نشدهاند شناسایی کنید.
- مانده پیشپرداختها را بررسی کنید.
- پیشدریافت مشتریان را با تعهدات انجامشده تطبیق دهید.
- حسابهای دریافتنی و پرداختنی را مغایرتگیری کنید.
- استهلاک داراییهای ثابت را ثبت کنید.
- ثبتهای تعدیلی و برآوردهای لازم را بررسی کنید.
- اسناد ثبتشده بعد از پایان دوره را برای شناسایی بدهیهای احتمالی مربوط به دوره قبل کنترل کنید.
- مانده حسابهای موقت و دائمی را پیش از بستن دوره بررسی کنید.
- ارتباط سود گزارششده با جریان نقد و وضعیت مطالبات را تحلیل کنید.
سوالات متداول درباره حسابداری تعهدی
حسابداری تعهدی چیست؟
روشی است که آثار مالی معاملات را براساس زمان وقوع و احراز شرایط شناسایی ثبت میکند و دریافت یا پرداخت وجه لزوماً زمان ثبت درآمد یا هزینه را تعیین نمیکند.
در حسابداری تعهدی درآمد چه زمانی ثبت می شود؟
درآمد زمانی شناسایی میشود که شرایط شناسایی مربوط به معامله براساس استاندارد قابل اعمال احراز شده باشد. دریافت وجه بهتنهایی همیشه تعیینکننده زمان شناسایی درآمد نیست.
هزینه تعهدی چیست؟
هزینهای است که مربوط به دوره جاری ایجاد شده اما وجه آن هنوز پرداخت نشده است؛ مانند حقوق پرداختنی پایان ماه.
درآمد تعهدی چیست؟
درآمدی است که شرایط شناسایی آن ایجاد شده اما وجه آن هنوز دریافت نشده است.
پیش پرداخت هزینه است یا دارایی؟
تا زمانی که منفعت مربوط به دورههای آینده وجود داشته و شرایط شناسایی دارایی برقرار باشد، مبلغ میتواند بهعنوان پیشپرداخت ثبت شود و با مصرف منفعت به هزینه تبدیل شود.
پیش دریافت مشتری درآمد است؟
نه لزوماً. اگر شرکت هنوز تعهد مربوط را انجام نداده باشد، مبلغ دریافتی میتواند بدهی محسوب شود و با انجام تعهد حسب شرایط به درآمد تبدیل شود.
حسابداری تعهدی با حسابداری نقدی چه تفاوتی دارد؟
در مبنای نقدی تمرکز بر زمان دریافت و پرداخت وجه است؛ در مبنای تعهدی، زمان وقوع آثار اقتصادی و شرایط شناسایی اقلام مالی اهمیت دارد.
آیا فروش نسیه در حسابداری تعهدی درآمد محسوب می شود؟
اگر شرایط شناسایی درآمد مربوط به معامله فراهم باشد، نسیه بودن فروش مانع شناسایی درآمد نیست. در مقابل حسابهای دریافتنی شناسایی میشود.
آیا سود تعهدی همان وجه نقد شرکت است؟
خیر. ممکن است بخش زیادی از درآمد شرکت هنوز وصول نشده باشد. به همین دلیل سود، مانده نقد و جریانهای نقدی باید جداگانه تحلیل شوند.
ثبت های تعدیلی چه زمانی انجام می شوند؟
معمولاً در پایان دورههای گزارشگری برای شناسایی اقلامی که هنوز به شکل صحیح در حسابها منعکس نشدهاند، ثبتهای تعدیلی انجام میشود.
آیا نرم افزار حسابداری مبنای تعهدی را به طور خودکار اجرا می کند؟
نرمافزار میتواند ثبت، کنترل و گزارش اطلاعات را تسهیل کند، اما تشخیص صحیح ماهیت معامله و زمان شناسایی درآمد، هزینه، دارایی و بدهی همچنان به تنظیمات سیستم و تصمیم حرفهای حسابدار وابسته است.
جمع بندی
حسابداری تعهدی به ما کمک میکند آثار اقتصادی معاملات را در دورهای که واقعاً به آن مربوط هستند ثبت کنیم و زمان دریافت یا پرداخت پول را با زمان شناسایی درآمد و هزینه اشتباه نگیریم.
در این مبنا، فروش نسیه میتواند باعث ایجاد حساب دریافتنی و درآمد شود، هزینه پرداختنشده میتواند بدهی ایجاد کند، پیشپرداخت ممکن است ابتدا دارایی باشد و پیشدریافت نیز تا زمان انجام تعهد لزوماً درآمد محسوب نمیشود.
ثبتهای تعدیلی پایان دوره نیز نقش مهمی در اجرای صحیح این روش دارند؛ زیرا هزینههای تعهدی، درآمدهای تعهدی، پیشپرداختها، پیشدریافتها، استهلاک و سایر اقلام باید پیش از تهیه صورتهای مالی بررسی شوند.
در نهایت، مبنای تعهدی تصویر کاملتری از عملکرد و وضعیت مالی شرکت ارائه میکند؛ اما برای ارزیابی وضعیت واقعی کسبوکار باید در کنار سود و زیان، نقدینگی، جریانهای نقدی، مطالبات و بدهیها نیز بررسی شوند.
