مقدمه
مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک گروهی از فعالان اقتصادی هستند که بر اساس قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان، موظفاند تمامی فاکتورهای فروش خود را در قالب صورتحساب الکترونیک صادر و به سامانه مودیان ارسال کنند. این الزام قانونی که بهصورت تدریجی از سال ۱۴۰۱ آغاز و در سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ تکمیل شده، تمامی اشخاص حقوقی، کسبوکارهای با فروش بالا و حتی برخی مشاغل خاص را در بر میگیرد. در واقع، مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک تنها شامل شرکتها و سازمانهای بزرگ نیستند، بلکه اصناف و فعالان اقتصادی کوچک و متوسط نیز با رسیدن به حد نصاب قانونی یا داشتن فعالیت در حوزههای خاص، مشمول این قانون میشوند.
هدف از تعیین مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک ایجاد شفافیت اقتصادی، کاهش فرار مالیاتی و بهبود فرآیند نظارت مالیاتی در کشور است. سازمان امور مالیاتی با اجرای این طرح، میتواند بهصورت برخط تراکنشها و معاملات را پایش کرده و از صحت ارقام اعلامشده توسط مودیان اطمینان حاصل کند. در مقابل، برای کسبوکارها نیز این سیستم مزایای متعددی دارد؛ از جمله کاهش خطا در محاسبات، حذف فرآیندهای کاغذی، تسریع در صدور فاکتور و یکپارچهسازی گزارشهای مالی.
در این مسیر، استفاده از ابزارهای دیجیتال مانند نرم افزار حسابداری، نرم افزار حسابداری بازرگانی یا نرم افزار واسط سامانه مودیان نقش مهمی در سهولت اجرای قانون دارد. به همین دلیل، آشنایی کامل با گروههای مختلف مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک و الزامات آنها، برای تمامی فعالان اقتصادی ضروری است تا علاوه بر رعایت مقررات، از مزایای رقابتی این سیستم نوین نیز بهرهمند شوند.

قانون اجرایی شدن ارسال صورتحساب الکترونیک
در سالهای گذشته شمار زیادی از مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک تلاش کردهاند تا در صورتحسابهایشان دست برده و صورتحسابی را که خلاف واقع است، تسلیم سازمان امور مالیاتی کنند. از این رو این سازمان به منظور جلوگیری از اینگونه سوء استفادهها و فرارهای مالیاتی، اقدامات مختلفی را انجام داده است که سامانه مودیان و قانون پایانههای فروشگاهی جز مهمترین آنها میباشد.
طبق قانون، مودیان مالیاتی وظیفه دارند که مشخصات خود را در سامانه مودیان ثبت نام نمایند و شناسه یکتای مالیاتی و کلید عمومی و خصوصی (CSR) را دریافت کنند. این افراد همچنین وظیفه دارند که اطلاعات مربوط به فروش خود را ثبت کرده و صورتحساب الکترونیکی خود را برای این سازمان ارسال کنند.
خریداران نیز باید در صورت درست بودن اطلاعات فاکتورهای صادر شده از طرف فروشنده، آن را در سامانه مودیان تایید کنند. این بخش از عملکرد سامانه مودیان شبیه صدور و تایید چک های صیادی است. سازمان امور مالیاتی کشور برای افرادی که صورتحساب الکترونیک خود را ارسال نمیکنند، جرایمی را در نظر گرفته است.
مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک
مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک بهصورت قانونمند به چند گروه واضح دستهبندی شدهاند:
۱. شرکتها و اشخاص حقوقی
از ابتدای مهرماه ۱۴۰۲، شرکتها و شخصیتهای حقوقی بدون توجه به میزان درآمد سالانه موظف به صدور و ارسال صورتحساب الکترونیک هستند.
پس بهطور قطع یکی از مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک این گروه حقوقی است.
۲. اشخاص حقیقی با فروش بالا
اشخاص حقیقی (صاحبان مشاغل) که در شش ماهه نخست سال، فروش خالص کالا یا خدمات آنها بیش از ۱۸۰ میلیارد ریال (۱۸ میلیارد تومان) بوده، پس از یک فصل فرصت، از ابتدای دوره دوم موظف به صدور صورتحساب الکترونیک هستند.
این افراد نیز جزو اصلی مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک محسوب میشوند.
۳. مشاغل خاص — بدون توجه به میزان فروش
برخی حرفهها جزو مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک هستند بدون توجه به میزان فروش. این گروهها عبارتاند از:
-
پزشکان، پیراپزشکان، داروسازان، داروخانهها، دامپزشکان
-
وکلا و مشاوران حقوقی
-
طلافروشان، عرضهکنندگان طلا، جواهر و پلاتین
-
فروشندگان مواد معدنی به واحدهای فرآوری مواد معدنی
۴. کاربران دستگاه کارتخوان و درگاه پرداخت
اگرچه این افراد مشمول تسهیل قانونیاند، برای برخی مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک (مانند آنها که کمتر از نصاب فروش قانونی دارند)، رسید دستگاه کارتخوان یا درگاه پرداخت با نرخ مالیات ثابت قابل قبول است و در حکم صورتحساب الکترونیک محسوب میشود.
خلاصه جدول مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک
| گروه مشمول | شرایط یا توضیحات |
|---|---|
| شرکتها و شخصیتهای حقوقی | از ابتدای مهرماه ۱۴۰۲، بدون توجه به میزان فروش |
| اشخاص حقیقی با فروش ≥۱۸ میلیارد تومان | فروش شش ماهه اول سال؛ پس از یک فصل، شرط اعمال میشود |
| مشاغل خاص (کمسیون بالا) | مانند پزشکان، وکلا، طلا و…؛ بدون سقف فروش |
| کاربران دستگاه کارتخوان با فروش کمتر | رسید پوز قابل قبول بهجای صادر کردن صورتحساب عادی |
به طور خلاصه، مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک شامل شرکتها، اشخاص حقیقی خاصِ با فروش بالا، مشاغل خاص بدون حد فروش، و در برخی شرایط کاربران دستگاه کارتخوان هستند. این الزام قانونی طبق قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان از دیماه ۱۴۰۲ اجرایی شده و برای همه اجباری است.
اهمیت ارسال صورتحساب الکترونیک
همان طور که در بخش قبل گفتیم، سازمان امور مالیاتی کشور به منظور جلوگیری از فرار مالیات مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک، سامانه مودیان را راه اندازی کرده است. مودیان مالیاتی موظف هستند که صورتحساب الکترونیک خود را به این سازمان ارسال کنند. در غیر این صورت مشمول جریمه خواهند شد.
این موضوع در قانون مالیات ها پیش بینی شده بود و بر اساس ماده ۱۶۹ قانون مالیاتهای مستقیم، اشخاص حقیقی و حقوقی که صاحب کسب و کار هستند، وظیفه دارند تا به منظور انجام معاملات خود با اشخاص دیگر، صورتحساب الکترونیک صادر کرده و در آن شماره اقتصادی و مشخصات خود و طرف دیگر معامله را وارد نمایند.
تا پیش از این مودیان مالیاتی وظیفه داشتند که در پایان هر فصل صورتحساب معاملاتشان را در قالب گزارشات فصلی به این سازمان ارسال کنند.
اما بسیاری از مودیان از صورتحساب ساختگی و خلاف واقع برای امور حسابداری استفاده کردند. همین امر باعث شد که این سازمان رویکردهای جدیدی مانند سامانه مودیان و قانون پایانههای فروشگاهی را اجرایی کند.
بر اساس این قانون صاحبان کسب و کارها و مشاغل(مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک) وظیفه دارند، صورتحسابهای الکترونیک مالیاتی صادر کنند. این کار از طریق سامانه مودیان مالیاتی صورت میگیرد. اطلاعات وارد شده از سوی فروشنده باید در صورت درستی توسط خریدار نیز مورد تایید قرار گیرد.
از این رو میتوان گفت که صورتحساب الکترونیک در واقع همان صورتحساب فروش است که در آن صاحبان مشاغل و کسب و کارهای مختلف(مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک) موظف هستند که آن را تنظیم کرده و آن را در سامانه صورتحساب الکترونیک مالیاتی ثبت کنند.
همچنین لازم به ذکر است که طبق ماده ۷ قانون سامانه مودیان و پایانههای فروشگاهی، صادر کردن صورتحساب الکترونیکی در این سامانه به منزله ثبت صورتحساب معاملات فصلی است و از این رو نیازی نیست که معاملات فصلی به صورت جداگانه ارسال شوند.
توجه داشته باشید که در صورتی که گزارشات فصلی و صورتحساب الکترونیکی به صورت همزمان ارسال شوند، فروش به صورت دوبله برای مودی در نظر گرفته واهد شد.
همچنین، به موجب این قانون، صاحبان کسب و کارها چه حقیقی و چه حقوقی و همچنین مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک وظیفه دارند که دستگاه کارتخوان خود را به این سازمان متصل نمایند. به خاطر داشته باشید قانون جدایی تحت عنوان مالیات کارتخوان وجود ندارد.

نحوه ارسال صورتحساب الکترونیک به سامانه مودیان
در حال حاضر امکان بارگذاری لیست فاکتورها و یا ثبت مستقیم آنها در سامانه مودیان سازمان امور مالیاتی برای مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک وجود ندارد و البته پیش بینی هم در این مورد انجام نشده است. لذا مودیان و مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک اعم از شرکت ها و اصناف، باید فاکتورهای خود را از طریق نرم افزارهای واسط ارسال صورتحساب الکترونیک به سامانه مودیان ارسال نمایند.
در حال حاضر تعداد معدودی معتمد مالیاتی برای این کار وجود دارد که در دسترس مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک باشد، لذا تعداد کمی از شرکت ها و برخی از اشخاص اقدام به ایجاد نرم افزاری برای ارسال صورتحساب مودیان به سامانه امور مالیاتی نمودند. توجه به این نکته بسیار مهم است که به دلیل حساسیت ارسال این اطلاعات، باید در انتخاب این نرم افزار واسط از شرکت مطمئن، با سابقه و معتبر توجه کرد. برخی از این حساسیت ها به شرح زیر است:
– تنوع و پیچیدگی موضوع و وجود داکیومنت های متعدد
– پیچیدگی فنی ایجاد نرم افزار واسط
– لزوم وجود تجربه در پشتیبانی مطمئن از مودیان
– تغییرات متعدد سازمان امور مالیاتی بر روی ساختار سامانه مودیان
– عدم امکان حذف فاکتور از سامانه (جایگزین شدن ابطال به جای حذف)
– تغییرات ساختاری و مهم بر روی روش اصلاح صورتحساب
– ایجاد روش کات (روند به پایین) در رندینگ ارقام
– پیش بینی های لازم برای پیشگیری از هک شدن سامانه
– تنوع انواع صورتحساب و تفاوت های مهم در نحوه محاسبه و اطلاعات ارسالی
– پوشش انواع صورتحساب از جمله صورتحساب الکترونیک طلا، صورتحساب الکترونیک وکلا، صورتحساب الکترونیک پزشکان، صورتحساب الکترونیک سیگار و نوشابه و …
انواع صورتحساب الکترونیکی

سامانه صورتحساب الکترونیکی مالیاتی
سامانه صورتحساب الکترونیکی مالیاتی یک سامانه بر خط است که از طریق آن صاحبان کسب و کارها و مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک میتوانند صورتحساب خود را ارسال نمایند. هدف از راه اندازی این سامانه تسهیل ثبت صورتحسابهای مودیان و جلوگیری از هر گونه فرار مالیاتی بود.
با این حال، سامانه صورتحساب الکترونیکی مالیاتی یک سامانه جدید است. سازمان امور مالیاتی کشور از یک سامانه قدیمیتر که امکان ثبت معامله و تایید توسط فروشنده را دارد استفاده نموده است. نام این سامانه، سامانه ثامن است که ابتدا توسط سازمان مبارزه با قاچاق ارز و طلا معرفی و مورد استفاده قرار گرفت.

شیوه صدور صورتحساب الکترونیکی مالیاتی
شیوه صدور صورتحساب الکترونیکی مالیاتی درست مانند ثبت اظهارنامه مالیاتی است. صورتحساب الکترونیک به شکل برخط انجام میشود. از این رو مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک میتوانند به صورت بر خط صورتحساب الکترونیک خود را صادر کنند. ثبت صورتحساب در این سامانه باید بر اساس مقررات تعیین شده باشد.
برای مثال، ابتدا وارد این سامانه شده و سپس نام کاربری، رمز عبور و کلمه امنیتی نمایش داده شده را وارد کنید. نام کاربری و رمز عبور دقیقا همانی است که برای معاملات فصلی از آن استفاده میکنید. بعد از اینکه وارد حساب کاربری خود شدید، بر روی گزینه فروش و سپس بر روی گزینه افزودن مودی مالیاتی کلیک کنید.
کادری برای شما باز خواهد شد. شما میتوانید اطلاعات مربوط به معاملاتتان را در آن کادر وارد کنید. همچنین خریداران نیز موظفاند وارد این سامانه شده و در صورت درج اطلاعات فروش درست آن را تایید کنند.
سخن آخر در رابطه با مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک
کلیه افرادی حقیقی و حقوقی که مشمول پرداخت مالیات اند، جزو مشمولین ارسال صورتحساب الکترونیک بحساب می آیند و موظف هستند که صورتحساب الکترونیک خود را به صورت برخط در سامانه مودیان ثبت کنند. در درستی این اطلاعات، مشتریان باید این اطلاعات را تایید کنند.
همچنین مودیان موظف هستند که کارتخوانهای خود را به این سامانه متصل کنند. هدف از راه اندازی این سامانه شفافیت بیشتر و جلوگیری از فرار مالیاتی بوده است. از اینکه تا انتهای مقاله همراه ما بودید از شما سپاسگزاریم.
منبع:سازمان امور مالیاتی


















